De Kunst / De liefkozingen, 1896
Olie op doek, 50,5 x 151 cm
Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België

« De Weners zo bezig te zien, is een vreemd gezicht. Ze worden als het ware aangezogen door de wand met raadsels. Gespannen verdiepen ze zich in het ontwarren van onontwarbare mysteries. De lucht zindert van hun vragen. Voor vele wordt een oplossing gevonden, andere blijven onbeantwoord »[1]

  Ludwig Hevesi, die Khnopff met de bijnaam "de Brusselse meester-mysticus" bedacht, heeft zich hier geamuseerd met de beschrijving van de reacties van het Weense publiek op de schilderijen van "de zwaarmoedige Khnopff"[2].

  In het algemeen kan men zeggen dat Khnopff in zijn werken op zoek gaat naar het raadselachtige (zie ook Rose+Croix). Voor zijn schilderijen en tekeningen put de kunstenaar dan ook uit een rijke verzameling mysterieuze voorwerpen of tekens, die blijkbaar een idee weergeven. Maar welk idee?

  Een van zijn belangrijkste werken, De Kunst of De liefkozingen, is een voortreffelijke illustratie van die zoektocht naar raadsels. Een opschrift, een voorwerp, een personage, elk element kan gemakkelijk een verwijzing inhouden naar:

- een idee: de dierlijkheid, de spiritualiteit of het mysterie van het opschrift waarvan de code onbekend is - een allegorie: "de mens gesteld voor de keuze tussen het genot en de macht"[3] - een mythe: die van Oedipus of van de androgyn.

Wij krijgen geen antwoord.

Maar is het voor Khnopff niet interessanter de vraag te stellen, het mysterie op te roepen, veeleer dan opheldering te verschaffen? Is dat niet precies De Kunst?

G.B.