In 1898
presenteert Khnopff, die dan zijn artistiek hoogtepunt heeft bereikt, een
reeks werken op de eerste tentoonstelling van de Wiener Sezession. Deze
beweging ziet het licht in 1897 en groepeert een twintigtal kunstenaars,
onder wie Klimt, die tevens voorzitter is. Zonder specifiek esthetisch
programma zet de Wiener Sezession zich af tegen de eigentijdse conservatieve
kunst, die wordt gedomineerd door het historicisme. De zinspreuk boven de
ingang van het gebouw waar hun exposities plaatshadden, vat de houding van
de leden samen :
« Der
Zeit Ihre Kunst, der Kunst Ihre Freiheit »
(De tijd zijn kunst, de kunst haar vrijheid).
Vanaf 1898
worden de ideeën van de Sezession uitgedragen door het tijdschrift Ver Sacrum (Sacrale Lente). Net als Les XX in België doen, worden
tentoonstellingen opgezet om de Oostenrijkse kunst ontvankelijk te maken
voor de internationale avant-garde.
Blijkbaar
heeft Khnopff een beslissende invloed gehad op de kunstenaars van de
Sezession en dan met name op Klimt. Deze laatste benoemt hem reeds in 1898
tot buitenlands corresponderend lid.Ook
al is het bewijs voor Khnopffs invloed op Klimt nooit echt geleverd, toch
kan men vaststellen dat Klimts kunst door de aanraking met Khnopff is gaan
evolueren. Voortaan verwerpt hij het historicisme, dat hij tot dan toe had
beoefend, en gaat hij zover de functie van de kunst te heroverwegen.
Thematisch is het oeuvre
van beide kunstenaars rond de vrouw geconcentreerd. Maar waar Klimt haar
sensueel en zelfs erotisch benadert, heeft ze bij Khnopff iets afstandelijks
en geheims. Klimt wordt geïnspireerd door de vormen van het vrouwelijke
lichaam, door de bogen en tegenbogen, in die mate dat ze een "genotsvrouw"
wordt, een voorwerp van begeerte. Bij Khnopff daarentegen ontsnapt de vrouw,
afgescheiden door haar kledij, zo kundig aan de blik van de toeschouwer dat
ze niet langer lichamelijk, maar bovenal geestelijk is.
« Klimt wordt aangesproken door de werkelijkheid,
terwijl Khnopff in de ban van de droom is geraakt »
NL
